|
Ardanuç Tarihi: İlçede, M.Ö.VIII. yüzyılda sırasıyla Urartular, Sakalar ve İskit Türkleri, M.5. 75'ten sonra ise eski Oğuz kollarından olan Hazarlar, Barseller ve Bagratlılar yerleşmişlerdir. İlçe, 810 yıllarında Gürcü egemenliğine girmiştir. Anadolu Selçuklularının akınları sırasında yöreye Türklerin yerleştikleri görülür. Uzun yıllar Selçukluların yönetiminde kalan Ardanuç, Moğol istilası sonrasında Moğolların hakimiyetine girmiştir. İlçe, daha sonra sırası ile Timur, Karakoyunlu, Akkoyunlu ve İran Safavi devletlerinin hakimiyetinde kalmıştır.
Kanuni Sultan Süleyman zamanında Erzurum Beylerbeyi İskender Paşa 1551'de Ardanuç'u fethederek Osmanlılara katmış ve Osmanlıların ilk Ardanuç sancağını kurmuştur. 93 Harbi olarak anılan Osmanlı-Rus savaşı sonunda yapılan antlaşma ile Rusya'ya bırakılan ilçe, Birinci Dünya Savaşı sırasında yapılan halk oylaması sonucu tekrar Osmanlı İmparatorluğu'na katılmıştır.
Mondros Mütarekesi'nden sonra Ardanuç, önce İngilizlerin sonra Gürcülerin istilasına uğramış, Gümrü Antlaşması ile 7 Mart 1921'de de Türkiye' ye katılmış ve bugünkü Misak-ı Milli sınırları içinde yerini almıştır. 1945 yılına kadar Artvin'e bağlı bir bucak olan Ardanuç aynı yıl ilçe olmuştur.
Coğrafi ve Demografik Yapı: Yüzölçümü 969 kilometrekare olan ilçe; kuzeyde Şavşat, güneyde Yusufeli ve Erzurum'un Olur ilçeleri, doğuda Ardahan, batıda ise Artvin Merkez ilçe ile komşudur. Coğrafi bakımdan kırık bir arazi yapısına sahip olan Ardanuç'un rakımı500 Metre olup, tipik karasal iklime sahiptir. İlçe merkezi, Kürdevan Yanlızçam ve Horosan dağları ile çevrilidir.
İlçe merkezinden, Bulanık, Horhot ve Ekşinar çaylarının beslediği Ardanuç Deresi geçmektedir.
İlçenin yüzölçümünün 468 kilometrekaresi tarım arazisi, 311 kilometrekaresi orman alanı, 149 kilometrekaresi ise dağlık ve kayalık araziden oluşmaktadır.
Ardanuç, il genelinde mevcut dışa göç sorununu yaşayan ilçelerden biridir. Toplam nüfusu 14.477 olan Ardanuç'un merkez nüfusu 5.278, köy nüfusu ise 9.199'dur. Nüfus yoğunluğu 15 kişi olan ilçenin (1990–2000 yıllarına göre) yıllık nüfus artış hızı %0 (-) 20.56'dır.
Ardanuç'un il merkezine uzaklığı 39 km.dir. ilçe merkezinden geçen ancak karayolları standartlarında olmayan Ardanuç-Ardahan yolunun yapım çalışmaları devam etmektedir. İlçenin 49 adet köyü vardır. 1 merkez belediyesi vardır. Köyler genellikle dağınık bir yerleşime sahiptir.
Eğitim – Öğretim ve Kültürel Yapı: İlçe genelinde 2002-2003 eğitim ve öğretim yılında 2 adet anaokulu, 17 ilköğretim okulu, 1 adet yatılı ilköğretim bölge okulu, 1 pansiyonlu ilköğretim okulu ve 1 çok programlı lisede toplam 2.260 öğrenci eğitim ve öğrtim görmüştür. Ardanuç köy ve yayla şenliklerinin yoğun olarak düzenlendiği ilçelerden biridir. Bunların başlıcaları: Aşıklar şenliği, karakucak güreş festivali, Aydın Köyü yayla şenlikleri, Bereket Köyü yayla şenlikleri ve güreş festivalidir.
Sağlık Hizmetleri: İlçede 10 yatak kapasiteli 1 adet sağlık merkezi, 5 sağlık ocağı ve 22 sağlık evinde sağlık hizmetleri sunulmaktadır. İlçede devlet hastanesi yapımı devam etmektedir. Mevcut sağlık kuruluşlarında 15 pratisyen hekim, 1 diş hekimi, 63 yardımcı personel görev yapmaktadır.
Ekonomik Durum: İlçe ekonomisi büyük oranda tarıma dayalıdır. İlçe halkının başlıca gelir kaynakları tarımsal üretim, hayvancılık ve mevsimlik iş olan orman işçiliğidir. İlçede sanayi tesisi olarak Orman Genel Müdürlüğü'ne ait (ORÜS) ve özelleştirme kapsamında olan 1 adet kereste fabrikası bulunmaktadır. Büyük sanayi tesisi bulunmayan ilçede, marangoz, demirci ve oto tamircileri gibi küçük çaplı işyerleri bulunmaktadır.
İlçenin en önemli gelir kaynağı hayvancılıktır. Artvin'de hayvancılığın en gelişmiş olduğu ilçe Ardanuç'tur. Büyük ve küçükbaş hayvancılığın yaygın olduğu ilçenin en önemli yaylası olan Bilbilan Yaylasında yaz aylarında devamlı, Cumartesi günleri ise büyük çapta olmak üzere hayvan pazarı kurulmaktadır.
ilçede yetiştirilen başlıca tarımsal ürünler, buğday, arpa, patates, fasulye, mısır, domates, zeytin, elma, kızılcık, ceviz, üzüm ve armuttur. Kamusal imkanlarla da desteklenen arıcılık, yaylacılık kültürünün yaygın olduğu ilçede önemli gelir kaynaklarındandır. İlçede, son yıllarda örtü altı yetiştiriciliği-seracılık da yaygınlaşmaktadır.
İlçede; Bulanık köyündeki Rabat Kilisesi, Adakale köyündeki Gevhernik Kalesi, Ferhatlı köyündeki Ferhatlı Kalesi ile Artvin-Ardanuç yolu üzerinde bulunan Cehennem Deresi Kanyonu yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çeken ve turistik değeri olan yerlerdir.
|